Σπανακόπιτα με σπιτικό φύλλο

spanakopita005

Η σπανακόπιτα είναι η πλέον δημοφιλής από τις ελληνικές πίτες και όχι άδικα καθώς ο γευστικός συνδυασμός σπανάκι-φέτα είναι γευστικότατος, ειδικά όταν διαθέτει ως περιτύλιγμα ένα λεπτό και τραγανό σπιτικό χειροποίητο φύλλο.

Κατάγομαι από την Στερεά Ελλάδα και αν κάτι παραμένει… στέρεο εκεί για πολλά χρόνια τώρα, είναι οι κάθε λογής πίτες: Σπανακόπιτες, χορτόπιτες, κολοκυθόπιτες, τυρόπιτες, τραχανόπιτες γαλατόπιτες, μακαρονόπιτες, απ’ όλα έχει ο μπαξές.

Η δημοφιλία αυτή δεν είναι τυχαία και μιλώντας για την σπανακόπιτα, που είναι και η αγαπημένη μου, η απάντηση κρύβεται στα υλικά. Αγροτικές περιοχές κυρίως στη Στερεά και το τυρί, τα αυγά, τα χόρτα, το λάδι και το αλεύρι δεν έλειπαν από τα σπίτια.

Στις μέρες μας οι αγρότες έχουν λιγοστεύσει αλλά οι παραδόσεις μένουν και τα υλικά είναι εύκολα προσβάσιμα και όχι ιδιαίτερα ακριβά. Το πραγματικό μυστικό, βέβαια, βρίσκεται στο φύλλο καθώς αυτό εν πολλοίς καθορίζει και την ποιότητα της πίτας.

Για την ακρίβεια, όσο πιο λεπτό το φύλλο, τόσο πιο λαχταριστή η πίτα. Και όσα περισσότερα φύλλα τόσο καλύτερα. Θα χρειαστεί κάποια εξάσκηση, ίσως και μερικές αποτυχημένες προσπάθειες, αλλά, πιστέψτε με, το σπιτικό φύλλο εκτός της γευστικής ανωτερότητας θα σας αφήσει και με ένα αίσθημα δημιουργικής ικανοποίησης.

spanakopita001

Υλικά

Για τη γέμιση
½ κιλό σπανάκι
1 πράσο
Ψιλοκομμένος άνηθος – μαϊντανός
1 αυγό
250 γρ φέτα
Αλάτι, πιπέρι
Μοσχοκάρυδο
30 γρ τραχανάς ή φρυγανιά τριμμένη

Ελαιόλαδο για το ταψί και τα φύλλα

Για τη ζύμη
300 γρ αλεύρι
25 γρ λάδι
7 γρ ξύδι
1 κ.γ. αλάτι
150 ml νερό

 

spanakopita007

spanakopita002

Αναμιγνύουμε τα υλικά για τη ζύμη και πλάθουμε καλά. Χωρίζουμε σε 4 κομμάτια πλάθουμε σε μπάλες και αφήνουμε στην άκρη να ξεκουραστούν.

Σε ένα σκεύος βάζουμε το σπανάκι και το πράσο κομμένο σε ροδέλες. Με τα χέρια μας κάνουμε μασάζ (!) στα δύο αυτά υλικά μέχρι να μαλακώσουν πολύ και να αρχίζουν να βγάζουν τα υγρά τους.

Στραγγίζουμε πολύ καλά όλα τα υγρά και μεταφέρουμε σε ένα καθαρό σκεύος. Προσθέτουμε το αυγό, την θρυμματισμένη φέτα, τον ψιλοκομμένο άνηθο και τον μαϊντανό καθώς και τα μπαχαρικά: πιπέρι, αλάτι με μέτρο ανάλογα με την αλμυρότητα της φέτας και φρεσκοτριμμένο μοσχοκάρυδο.

Προσθέτουμε και λίγο τραχανά (ή τριμμένη φρυγανιά που είναι το συνηθισμένο) για να απορροφηθούν τα υγρά κατά το ψήσιμο. Ανακατεύουμε καλά το μείγμα για τη γέμιση και αφήνουμε στην άκρη.

spanakopita003

Λαδώνουμε πολύ καλά το ταψί μας. Ανοίγουμε το 1ο φύλλο με τη βοήθεια ενός πλάστη στο μέγεθος του ταψιού μας και το τοποθετούμε με προσοχή. Με ένα πινέλο λαδώνουμε το φύλλο και στη συνέχεια ανοίγουμε το 2ο φύλλο και το τοποθετούμε πάνω από το 1ο.

Απλώνουμε τη γέμιση στο ταψί και ακολουθούμε την παραπάνω διαδικασία και με τα εναπομείναντα δύο φύλλα. Χαράσσουμε εκ των προτέρων τα κομμάτια, λαδώνουμε και ραντίζουμε με νερό.

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 30 με 35 λεπτά.

spanakopita006

spanakopita004

Continue Reading

Λαγάνα

lagana (7 of 15)

Η λαγάνα είναι ένα επίπεδο ψωμί με σουσάμι που οι Έλληνες φτιάχνουν μια φορά τον χρόνο, την Καθαρά Δευτέρα. Η διαφορετικότητά της είναι αποκλειστικά στο σχήμα της και συνδυάζεται, παραδοσιακά, με νηστίσιμα εδέσματα.

Η Καθαρά Δευτέρα αποτελεί την πρώτη ημέρα νηστείας των Ορθόδοξων μέχρι το Πάσχα και παραδοσιακά οι Έλληνες αυτή την ημέρα εκδράμουν στις εξοχές, πετούν χαρταετό και τρώνε λαγάνα και νηστίσιμα.

Το επίπεδο σχήμα του ψωμιού είναι ιδανικό για εύκολο… χειρισμό στο πικ νικ αλλά και ιδανική βάση για κάθε λογής αλείμματα. Όσο επί της διαδικασίας παρασκευής η μόνη διαφορά από το κανονικό ψωμί είναι το σχήμα.

New Phototastic Collage

Υλικά

1 κιλό αλεύρι
200 ml χλιαρό νερό
10 γρ ξηρή μαγιά
2 κ.σ. ελαιόλαδο
2 κ.σ.αλάτι
2 κ.σ. ζάχαρη
Σουσάμι

Διαλύουμε στο νερό της μαγιά και την αφήνουμε για 10 λεπτά

Προσθέτουμε το νερό με τη μαγία στο αλεύρι και αρχίζουμε το ζύμωμα.

Στην πορεία προσθέτουμε το αλάτι, τη ζάχαρη και το λάδι.

Αφήνουμε το ζυμάρι σκεπασμένο να ξεκουραστεί και να φουσκώσει για 1 με 2 ώρες, ανάλογα με την θερμοκρασία

Δουλεύουμε για 1-2 λεπτά τη ζύμη και την απλώνουμε σε ένα ταψί. Ραντίζουμε με νερό και πασπαλίζουμε με σουσάμι.

Αφήνουμε το ταψί σκεπασμένο για 15 λεπτά να φουσκώσει λίγο ακόμη και ψήνουμε για 30 λεπτά σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς

lagana (15 of 15)

Continue Reading

Μακαρονόπιτα

makaro1

Την πρώτη φορά που προσπάθησα να εξηγήσω σε Ιταλό τι εστί μακαρονόπιτα έμεινε να με κοιτά σαστισμένος. Η έκλπηξή του μόνο μεγάλωσε όταν τον σέρβιρα ένα κομμάτι με τις αναστολές του να αμβλύνονται μόνο μετά την πρώτη μπουκιά.

Είχα περάσει το τεστ. Ένας άνθρωπος από τη χώρα που γέννησε τα μακαρόνια απολάμβανε ένα ταπεινό αλλά νόστιμο έδεσμα της σπιτικής Ελληνικής κουζίνας με υλικά που είτε έχουν μείνει από την προηγούμενη ημέρα είτε συναντάς σ’ όλα τα σπίτια: μακαρόνια (ίσως και από την προηγούμενη μέρα), τυρί, αυγά και γάλα. Και όλα τα παραπάνω ανάμεσα σε ένα χειροποίητο τραγανό φύλλο που κάνει τη διαφορά.

Μακαρονο (13 of 22)

Όπως έγραφα και στη συνταγή για σπανακόπιτα “όσο πιο λεπτό το φύλλο, τόσο πιο λαχταριστή η πίτα. Και όσα περισσότερα φύλλα τόσο καλύτερα. Θα χρειαστεί κάποια εξάσκηση, ίσως και μερικές αποτυχημένες προσπάθειες, αλλά, πιστέψτε με, το σπιτικό φύλλο εκτός της γευστικής ανωτερότητας θα σας αφήσει και με ένα αίσθημα δημιουργικής ικανοποίησης”.

Η παρακάτω εκδοχή της μακαρονόπιτας είναι η κλασική, αυτή με τη φέτα μοναδικό εκπρόσωπο της τυροκομίας. Αν σας αρέσει ο πειραματισμός δοκιμάστε ένα μείγμα τυριών απλά δοκιμάστε τα, ίσως να χρειαστεί λίγο αλάτι η γέμιση.

makaronopita1

Υλικά

Για τη γέμιση
200 γρ μακαρόνια χοντρά
200 ml γάλα
4 αυγά
500 γρ φέτα
Λίγο πιπέρι

Για τη ζύμη
300 γρ αλεύρι
25 γρ λάδι
7 γρ ξύδι
1 κ.γ. αλάτι
150 ml νερό

Ελαιόλαδο για το ταψί και τα φύλλα

Εκτέλεση

Αναμιγνύουμε τα υλικά για τη ζύμη και πλάθουμε καλά. Χωρίζουμε σε 4 κομμάτια πλάθουμε σε μπάλες και αφήνουμε στην άκρη να ξεκουραστούν.

Βράζουμε τα μακαρόνια σε άφθονο αλατισμένο νερό.

Σε ένα βαθύ μπολ χτυπάμε ελαφρά τα αυγά με το γάλα ενώ προσθέτουμε τη φέτα σε μικρά κομμάτια.

Σουρώνουμε τα μακαρόνια και τα προσθέτουμε στο μείγμα.

Μακαρονο (19 of 22)

Λαδώνουμε πολύ καλά το ταψί μας. Ανοίγουμε το 1ο φύλλο με τη βοήθεια ενός πλάστη στο μέγεθος του ταψιού μας και το τοποθετούμε με προσοχή. Με ένα πινέλο λαδώνουμε το φύλλο και στη συνέχεια ανοίγουμε το 2ο φύλλο και το τοποθετούμε πάνω από το 1ο.

Απλώνουμε τη γέμιση στο ταψί και ακολουθούμε την παραπάνω διαδικασία και με τα εναπομείναντα δύο φύλλα. Χαράσσουμε εκ των προτέρων τα κομμάτια, λαδώνουμε και ραντίζουμε με νερό.

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 45 με 50 λεπτά.

Continue Reading

Μπριός (Brioche)

D9A6FC3B-A40F-40E3-ACE0-EE13FA6DF5D7

Όταν το ψωμί συναντά το κέικ, εκεί που το πρωινό συναντά το δεκατιανό και τότε που το γλυκό συναντά το αλμυρό εμφανίζεται το μπριός. Η συνταγή δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολη ειδικά αν έχετε κάποια εμπειρία από ψωμί. Το δε μπριός μπορεί να συνοδεύσει όλα σας τα γεύματα- από το μεσημέρι και μετά ως γλυκό ή ως.. Ατόπημα.

Η συγκεκριμένη συνταγή είναι η “γρήγορη εκδοχή” καθώς, κανονικά, το ζυμάρι πρέπει να μείνει για ένα βράδυ στο ψυγείο για να αποκτήσει βαθύτερη γεύση και πλούσιο άρωμα. Ωστόσο η γευστική διαφορά μπορεί να εξισορροπηθεί με τη χρησιμοποίηση ενός καλού βούτυρου και ενός πλούσιου σε γεύση γάλατος.

Υλικά

500 γρ αλεύρι
100 γρ βούτυρο
100 ml γάλα
10 γρ ξερή μαγιά
50 γρ ζάχαρη
1 κ.σ. αλάτι
2 αυγά

Διαλύουμε τη μαγιά στο γάλα και προσθέτουμε στο αλεύρι και τα δύο αυγά. Ζυμώνουμε.

Προσθέτουμε τη ζάχαρη, το αλάτι και το βούτυρο. Ζυμώνουμε ξανά.

Αφήνουμε το μείγμα σκεπασμένο να διπλασιαστεί σε όγκο (περίπου για 1 ⅕ ώρα)

Πιέζουμε το ζυμάρι να φύγει ο αέρας, χωρίζουμε σε τρία κομμάτια και πλάθουμε μακριές κυκλικές λωρίδες που πλέκουμε μεταξύ τους σε μια πλεξούδα.

Τοποθετούμε σε λαδωμένο σκεύος (μια φόρμα για κέικ θα κάνει τη δουλειά) και αφήνουμε σκεπασμένο να φουσκώσει για άλλη μια ώρα περίπου.

Αλείφουμε την επιφάνεια με ένα αυγό χτυπημένο σε λίγο γάλα και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 170 βαθμούς για 25 λεπτά.

D9A6FC3B-A40F-40E3-ACE0-EE13FA6DF5D7

Continue Reading

Σπιτικό ψωμί

%cf%88%cf%89%ce%bc%ce%af

Η γιαγιά μου, γεννημένη στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, έλεγε πως αν ένα σπίτι δεν έχει ψωμί, κρασί και λάδι δεν είναι σπίτι. Προσαρμόζοντας τα λεγόμενά της στα δεδομένα της πρώτης δημοσίευσης, δεν θα μπορούσα παρά να ξεκινούσα με μια απλή συνταγή για σπιτικό ψωμί, ώστε να μπουν οι σωστές βάσεις για τούτο εδώ το blog. Το κρασί και το λάδι αργότερα.

Υλικά

500 γρ. αλεύρι
10γρ. ξηρή μαγιά
150-200 ml χλιαρό νερό
2 κ.σ. ελαιόλαδο
1 κ.σ. αλάτι
1 κ.σ. ζάχαρη

Σε ένα μπολ διαλύουμε τη μαγιά με το μισό νερό και αφήνουμε στην άκρη για 10 λεπτά.

Αφού περάσουν τα 10 λεπτά, και έχει ξεκινήσει να δουλεύει η μαγιά, προσθέτουμε το αλεύρι, το υπόλοιπο νερό, το αλάτι και τη ζάχαρη και ξεκινάμε το ζύμωμα.
Στην πορεία προσθέτουμε και το λάδι και ανάλογα με το πως έχει βγει το ζυμάρι, προθέτουμε αλέυρι αν είναι πολύ υγρό, ή νερό αν είναι πολύ σφιχτό.

Τοποθετούμε το ζυμάρι σε ένα μπολ, του οποίο τον πάτο έχουμε αλείψει με λίγο ελαιόλαδο, σκεπάζουμε με μια πετσέτα και το αφήνουμε να ξεκουραστεί μέχρι να διπλασιαστεί σε όγκο- υπολογίστε γύρω στις 2 ώρες.

Αφού το ζυμάρι μας έχει διπλασιαστεί το ζυμώνουμε ξανά για 5 λεπτά και του δείνουμε την επιθημητη φόρμα- στην περίπτωσή μας στρογυλή.

Το τοποθετούμε σε ένα βαθύ ταξί, στον πάτο του οποίου έχουμε ρίξει λίγο αλεύρι, το σκεπάζουμε και το αφήνουμε στην άκρη να φουσκώσει, ξανά, για 1 ώρα- μέχρι να αρχίσει να «σκάει» .

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 30 με 35 λεπτά.

Continue Reading